Meertaligheid bevorderen middels Heart-Head-Habit: Eindhoven trots gastheer van de 7e Drongo Partnerbijeenkomst

25 februari 2026

Op 11 februari verwelkomden we 15 mensen voor onze speciale Q&A-sessie over het Global Seal of Biliteracy en meer dan 30 gasten voor de Drongo Partnerbijeenkomst. Drongo is een nationaal platform voor organisaties die zich bezighouden met meertaligheid.

Heb je de bijeenkomst gemist? Bekijk dan hieronder deze fantastische samenvatting, evenals de foto's en fotogalerij.

De halfjaarlijkse partnerbijeenkomst van DRONGO op 11 februari 2026 stond in het teken van belangenbehartiging: hoe kunnen we op lokaal, nationaal én internationaal niveau opkomen voor de wensen, behoeften en rechten van meertaligen? De bijeenkomst vond plaats bij HLE Network, DRONGO-partner van het eerste uur, in het centrum van Eindhoven. Kristel Doreleijers, taalonderzoeker bij het Meertens Instituut en bestuurslid van HLE Network, was aanwezig en schreef op basis van haar indrukken dit verslag.

Zaal M van het Muziekgebouw Eindhoven, een voormalig grandcafé dat is omgetoverd tot een kleinschalige plek voor intieme muziekoptredens, leent zich ook uitstekend voor lezingen en netwerkactiviteiten. Dat blijkt wel als de DRONGO-partners er samenkomen voor een inspirerende middag waar een constructieve dialoog over het bevorderen van talige diversiteit centraal staat. Terwijl buiten de voorbereidingen voor carnaval worden getroffen, viert het DRONGO-partnernetwerk binnen zijn eigen (taal)feestje.

Dat de impact en de meerwaarde van meertaligheid enorm zijn, hoef je Maaike Verrips, de drijvende kracht achter platform DRONGO, niet te vertellen. Op een bevlogen manier opent ze de partnerbijeenkomst. Ze moedigt deelnemers aan om het gesprek met elkaar aan te knopen. Wie enige schroom voelt, vindt op zijn of haar naamkaartje een gekleurd stickertje. Dat kan helpen om iemand aan te spreken. Deelnemers kunnen een ‘kleurgenoot’ om te beginnen drie vragen stellen: welke organisatie vertegenwoordig je, waar ben je naar op zoek en wat heb je te bieden? De opdracht luidt kortom: kom meteen ter zake en leg relevante contacten! Al snel blijken de kleurtjes meestal overbodig: deelnemers weten elkaar goed te vinden en er wordt volop geproost, gekletst en genetwerkt.

Mega waardevol

De eerste plenaire spreekster van de dag is Gisi Cannizzaro, de managing director van HLE Network. Ze vertelt hoe haar stichting zich al sinds 2019 inzet voor moedertaalprogramma’s, lessen in de eigen (thuis)taal, in de regio Eindhoven. Zulke programma’s zijn meestal afhankelijk van de inzet van ouders en vrijwilligers, en worden daarom ook wel community-based genoemd. In Nederland vallen de lessen buiten het reguliere onderwijs. De Nederlandse overheid noemt ze ook wel 'informeel' onderwijs. HLE Network richt zich op taalprogramma’s, dus niet op programma’s die uitgaan van religieuze of politieke doctrines.

In Eindhoven volgen meer dan duizend kinderen moedertaalonderwijs, in vijftien verschillende programma’s. Tijdens de partnerbijeenkomst zijn de Chinese, Franse, Roemeense, Perzische en Russische school en de Japanse kleuterklas vertegenwoordigd. De kinderen die les volgen in deze programma’s zijn meestal tussen de vier en twaalf jaar oud (soms wat ouder). Gisi noemt de programma’s, die lessen verzorgen in de avond of in het weekend, ‘mega waardevol’. Niet alleen voor kinderen en gezinnen, maar ook voor de maatschappij in haar geheel. Toch is de publieke opinie soms negatief. De moedertaalonderwijssector is weinig zichtbaar en er zijn hardnekkige misverstanden.

Om die tegen te gaan, ontwikkelde HLE Network een flyer met 9 mythes, inclusief uitleg over hoe ze kunnen worden ontkracht. Mythes zijn bijvoorbeeld dat meertaligheid verwarrend is voor kinderen of dat moedertaalonderwijs integratie tegenwerkt. Het tegendeel is waar: kinderen die ondersteuning krijgen halen juist voordelen uit hun meertaligheid en voor succesvolle integratie is een goed begrip van je eigen achtergrond nodig. Integratie bekent niet dat mensen hun eigen taal en cultuur moeten opgeven, maar dat de eigen cultuur en de ontvangende cultuur beide worden geaccepteerd en omarmd. Ze kunnen prima naast elkaar bestaan en elkaar verrijken.

Uitdagingen

Gisi vertelt dat er nog veel uitdagingen zijn, zoals het vinden van geschikte docenten en locaties, het open houden van programma’s zonder subsidie, het begeleiden van kinderen met uiteenlopende taalniveaus en motivaties, en de beschikbaarheid van lesmaterialen. Het is ook nogal wat: moedertaalscholen hebben slechts een paar uur per maand de tijd om een waardevol programma aan te bieden. Toch slagen de programma’s in de regio Eindhoven daar goed in!

HLE Network wil ze een handje helpen door meer zichtbaarheid te creëren, bewustzijn over de meerwaarde van moedertaalonderwijs te vergroten en de opbrengsten van programma’s in kaart te brengen via een jaarlijkse survey. HLE Network gaat partnerschappen aan met de taalgroepen zelf, maar ook met non-profits en bedrijven. De stichting wordt enthousiast ondersteund door de Gemeente Eindhoven en het Holland Expat Center South, twee overheidsorganisaties. Dankzij de gemeentelijke subsidie ‘Inclusief Samenleven’ kan HLE Network allerlei activiteiten organiseren, zoals deze middag. De steun die HLE krijgt vanuit bedrijven laat nog ruimte voor verbetering – hier werken immers ook veel nieuwkomers die hun eigen talen en culturen meebrengen – maar er zijn al mooie voorbeelden van bedrijven die lesbenodigdheden (zoals kleurtjes, stiften en papier) en laptops hebben gesponsord. In de toekomst hoopt HLE Network ook meer samenwerkingen met onderwijsinstellingen en schoolgroepen aan te gaan.  

HLE Network is uniek in haar opzet: nergens anders in Nederland is er een soortgelijk initiatief dat moedertaalonderwijsprogramma’s verenigt. Maar juist door de kracht van zo’n samenwerking kan HLE Network een sterke gezamenlijke visie uitdragen. Gisi geeft aan dat het belangrijk is om te leren van wat al werkt elders in de wereld. Door aandachtig te kijken naar good practices in andere landen, kan HLE Network ook haar eigen strategieën voor belangenbehartiging aanscherpen.

Inspiratie uit de Verenigde Staten

Zo’n internationaal voorbeeld is Linda Egnatz, executive director van Global Seal of Biliteracy, die eerder op de dag in dezelfde ruimte al een lezing gaf ter ere van de Internationale Moedertaaldag (jaarlijks op 21 februari). Linda omschrijft zichzelf als een oplossingsgerichte optimist. Ze vertelt over haar werk in de Verenigde Staten, waar ze meertalig leren wil bevorderen door het via een universeel certificaat te documenteren en te vieren. Meertalige leerders kunnen op verschillende niveaus, en via geaccepteerde taaltoetsen, in aanmerking komen voor zo’n digitaal certificaat, waarmee ze hun leerproces en meertalige vaardigheden kunnen etaleren. Het certificaat is bovendien een duwtje in de rug: het is een stimulans om te blijven leren en te blijven streven naar een hoger meertalig niveau.

Tijdens de partnerbijeenkomst spreekt Linda over de driedeling Heart-Head-Habit, die volgens haar cruciaal is voor succesvolle belangenbehartiging. Caring is volgens Linda niet altijd genoeg om iets gedaan te krijgen. Natuurlijk moet je beschikken over empathie en het vermogen om je ergens om te bekommeren en voor te willen inzetten (heart). Bepaal eerst wie je circles of influence zijn, is haar advies. Wie wil je aanspreken of overtuigen? Als je helder hebt wie je stakeholders zijn, zoals studenten, lokale scholen, schoolbesturen, politici, de gemeenschap of de ouders, dan kun je daar je boodschap gericht op afstemmen. Maar je moet ook strategisch kunnen denken, en op basis van ‘data’ partnerschappen of gesprekken (bijvoorbeeld met politici) aangaan (head). ‘Ground your passion in data’, zegt Linda. Deelbare informatie vormt volgens haar de ruggengraat voor alle inspanningen die je doet als belangenbehartiger.

Concreet betekent dit dat je zichtbaar moet maken wat je hebt bereikt, en dat je dat goed moet kunnen beschrijven aan anderen. Statistieken, bijvoorbeeld hoeveel leerlingen je onderwijs volgen en hoe ze presteren, maken het gemakkelijker om de noodzaak en waarde van dat onderwijs (bijvoorbeeld een moedertaalprogramma) te laten zien. En daarmee ook om nieuwe leerders te werven en te behouden. Als je zelf geen data deelt, gaan anderen voor je invullen wat je doet, terwijl ze misschien helemaal geen kennis van zaken hebben. ‘That creates myths’, verzucht Linda. Voorzie anderen dus van feiten, handel consistent én hou vol: maak van belangenbehartiging je gewoonte (habit). Als je je hard wilt maken voor meertalig onderwijs of moedertaalonderwijs, heb je een lange adem nodig. Maar laat je niet afschrikken: ‘We are all advocates’, zegt Linda bemoedigend.

Weg met de term NT2-leerlingen!

Ook de volgende spreekster, Lidy Peters, is een echte language advocate. Ze is kerndocent meertaligheid aan de hogeschool Academica University of Applied Sciences in Amsterdam. Een van haar idealen is dat scholen de talige diversiteit van leerlingen inzetten om juist het Nederlands makkelijker te leren. Tijdens de partnerbijeenkomst houdt ze een vurig pleidooi voor het afschaffen van de term ‘NT2-leerling’. Waarom? Bijvoorbeeld omdat NT2 de naam is van het vak dat wordt gegeven: Nederlands als tweede taal. Het is raar om de naam van een vak op leerlingen te plakken. ‘We hebben het toch ook niet over biologieleerlingen?’ vraagt Lidy retorisch.

Bovendien kleeft er volgens Lidy een negatieve connotatie aan de term, namelijk van achterstand. Ze is bang dat die connotatie ervoor zorgt dat mensen de lat lager leggen en minder verwachten van leerlingen. Ook beargumenteert Lidy dat de term NT2 niet meer klopt, omdat voor veel leerlingen het Nederlands niet de tweede, maar de derde, vierde of vijfde taal is. Bovenal draagt het labelen van leerlingen niet bij aan inclusie. Haar missie: we spreken vanaf nu alleen nog over meertalige leerlingen! Meertaligheid heeft een positieve bijklank, want het gaat over een vaardigheid. Dat klinkt de aanwezigen in het Muziekgebouw in Eindhoven als muziek in de oren.

STREAM

Na Lidy komt Vlad Niculescu-Dinca aan het woord. Vlad is universitair docent aan de Universiteit Leiden op het gebied van veiligheid en global affairs en voorzitter van de Roemeense School in Eindhoven. Hij bepleit hoe innovatie – Eindhoven is immers een global lab of innovation – start bij de taalgemeenschappen zelf. Via het STREAM-wetenschapsfestival, dat wordt gecoördineerd vanuit de Roemeense school, wil hij nieuwsgierigheid aanwakkeren bij jonge kinderen.

Op het festival (de eerstvolgende editie vindt plaats op 5 juli 2026, lees hier meer over een eerdere editie) kunnen ze deelnemen aan science workshops, die ook een storytellingcomponent bevatten. Internationale families zijn van harte uitgenodigd om een kijkje te komen nemen en zich onder te dompelen in een creatieve setting die de brug slaat tussen taal, technologie, identiteit, innovatie en erfgoed. ‘Home language is an asset, not a burden to innovation’, zegt Vlad overtuigend.

Taalparade en KOMPAS Meertaligheid

Maaike Verrips, die de middag opende, sluit het inhoudelijke programma ook weer af. Dat doet ze door kort stil te staan bij twee nieuwe DRONGO-initiatieven: de Taalparade en KOMPAS Meertaligheid. De Taalparade is een vrolijk en laagdrempelig festival voor ouders en hun kinderen tot en met twaalf jaar. Ze kunnen er hun meertaligheid vieren en verder ontdekken. DRONGO biedt een kant-en-klaar concept, met programma-ideeën, aankleding en een programmaboekje, dat lokale partners op weg kan helpen om zelf een taalfeestje neer te zetten. Een festival optuigen kost natuurlijk ontzettend veel tijd en moeite, dus hoe fijn is het dan als een professionele organisatie als DRONGO je op weg kan helpen!

Ook het KOMPAS Meertaligheid (‘Wijzer op weg met talige diversiteit in de kinderopvang’), dat momenteel in ontwikkeling is, zal nuttige handreikingen bieden om meertaligheid ruimte te geven op de kinderopvang. Ze zijn niet zozeer bedoeld voor kinderen, maar vooral voor het bevorderen van bewustzijn binnen de organisatie. Voor medewerkers zijn bruikbare materialen geselecteerd die vanaf 26 februari 2026 te vinden zijn op de DRONGO-website. Iedereen is uitgenodigd om mee te denken over hoe deze materialen breed onder de aandacht kunnen worden gebracht!

Als alle sprekers aan het woord zijn geweest, wordt er nog gezellig nagepraat. Iedereen is vol lof over het groeiende professionele partnernetwerk. En dat er vanmiddag een belangrijk maatschappelijk thema is aangesneden, blijkt eens te meer uit de politieke belangstelling. Vertegenwoordigers van verschillende partijen uit de lokale politiek – Eindhoven voor Elkaar, Partij voor de Dieren, GroenLinks, Hart voor Eindhoven/Ouderen Àppel, PvdA en Volt – zijn komen luisteren. 

De centrale slogan van host HLE Network vat de DRONGO-partnerbijeenkomst volgens mij mooi samen: ‘Laat alle talen stralen!’ Met een kleine toevoeging, want ook alle aanwezige partners straalden zichtbaar.