Ruimte voor moedertaalonderwijs: terugblik op de 8e HLE Networking Night

11 oktober 2026

- deelnemer aan de HLE Networking Night

Foto's: Uyarini Pictures

Op 24 september kwamen zo’n 65 mensen samen in Eindhoven voor de achtste editie van de jaarlijkse HLE Networking Night. De avond bracht moedertaaldocenten en lokale partners bij elkaar om te bespreken hoe we meertalige kinderen beter kunnen ondersteunen door naschoolse lesprogramma's te erkennen en te steunen. Programma

Eén thema kwam gedurende de avond steeds opnieuw terug: ruimte maken. Ruimte voor kinderen om hun moedertalen te gebruiken, maar ook ruimte voor de docenten en gemeenschapsinitiatieven die hen helpen deze talen verder te ontwikkelen.

Dank aan onze sponsors: Bedankt aan iedereen die aanwezig was en heeft bijgedragen aan het succes van deze avond. De HLE Network Night werd georganiseerd door HLE Network, met steun van de subsidie Inclusief Samenleven van de gemeente Eindhoven en aanvullende steun van Holland Expat Center South en Samen voor onze Regio.

Ruimte voor alle talen én voor de mensen die ze onderwijzen

Tijdens het panelgesprek "Moedertaalonderwijs: een gedeelde verantwoordelijkheid" deelden Mirka Antolović (Tûmba), Jessy Lipperts (Nuffic) en Hilbert de Vries (SSOE) hun inzichten over de ondersteuning van meertalige kinderen. Het gesprek werd geleid door Kristel Doreleijers (HLE Network en Meertens Instituut).

Een belangrijk onderwerp was hoe reguliere scholen kinderen meer ruimte kunnen geven om hun moedertalen te gebruiken. Jessy Lipperts benadrukte het belang van ruimte voor meertaligheid binnen het reguliere onderwijs. Kinderen moeten hun moedertalen ook op school kunnen gebruiken en gewaardeerd zien.

Tegelijkertijd vraagt ruimte maken voor moedertalen om aandacht buiten het reguliere klaslokaal. Initiatieven voor moedertaalonderwijs hebben geschikte lesruimtes nodig. Schooldirecteuren kunnen hierin een belangrijke rol spelen door open te staan voor het delen van hun schoolgebouw met taalinitiatieven uit de gemeenschap, buiten de reguliere schooltijden. Hilbert de Vries riep schooldirecteuren op om deze mogelijkheid te verkennen.

- Hilbert de Vries

Mirka Antolović benadrukte daarnaast dat we kunnen leren van goede voorbeelden die er al zijn, in plaats van steeds nieuwe, afzonderlijke initiatieven op te zetten. De manier waarop in Friesland aan het behoud en de ontwikkeling van meertaligheid wordt gewerkt, is een voorbeeld dat het verdient om nader te bekijken. Er valt veel te leren van aanpakken die in de praktijk al goed werken.

Het gesprek maakte duidelijk dat de ondersteuning van meertalige kinderen een gedeelde verantwoordelijkheid is. We moeten ruimte bieden aan hun talen, maar ook aan de docenten en gemeenschapsinitiatieven die hen helpen deze talen te behouden en verder te ontwikkelen.

Van elkaar leren

Tijdens de professionaliseringssessies kregen deelnemers twee mogelijkheden om nieuwe kennis op te doen en ervaringen uit te wisselen.

Veilige omgeving voor kinderen

In de sessie "Een veilige omgeving creëren voor kinderen in informeel onderwijs" ging Jasmine van Wijgerden in op de vraag hoe organisaties een cultuur van veiligheid kunnen creëren voor kinderen en jongeren. De interactieve workshop bood praktische handvatten waarmee deelnemers binnen hun eigen taalprogramma aan de slag kunnen.

Pools op jouw school

Karolina Eckardt presenteerde een nieuw initiatief om Pools als keuzevak in het Nederlandse voortgezet onderwijs aan te bieden. Ze besprak welke mogelijkheden er zijn om dit te realiseren en welke samenwerking tussen scholen en andere organisaties daarvoor nodig is. Het project wordt gedragen door drie organisaties: Stichting Kreda, de Sectie Pools van Levende Talen en de Federatie van Poolse Scholen in Nederland (FPSN), die hun expertise op het gebied van meertaligheid, taalonderwijs en Poolse scholen bundelen.

HLE Network ziet dit als een bijzonder belangrijk en ambitieus initiatief. Internationale ervaringen wijzen erop dat officiële erkenning van de taalvaardigheden van jongeren een belangrijke rol kan spelen bij hun motivatie om hun moedertaal ook na de basisschool te blijven leren. Door moedertalen een plek te geven in het voortgezet onderwijs, krijgen jongeren de kans om hun taal verder te ontwikkelen en ook erkenning voor de kennis die ze al hebben. Lees meer

Een avond vol ideeën

In de "Level-Up Lounge" konden deelnemers kennismaken met ideeën en hulpmiddelen die van waarde kunnen zijn voor hun taalprogramma. Er werden vier verschillende soorten mogelijkheden gepresenteerd: het ontwikkelen van de vaardigheden van leerkrachten, het inspireren van leerlingen door middel van projecten, het versterken van de organisatie van taalprogramma’s en het ondersteunen van gezinnen. Deelnemers konden vervolgens met stickers aangeven welke drie opties hun voorkeur hadden. Ontdek welke het meest zijn gekozen: Lees meer

Een gezellige spelshow

Ook de quiz was een hoogtepunt. Twee teams, elk bestaande uit drie vertegenwoordigers van moedertaalprogramma’s ("Oldie Goldies" vs. "Ruby Newbies"), namen het in een vriendschappelijke quizwedstrijd tegen elkaar op. De uitdaging zorgde niet alleen voor plezier, maar vestigde ook de aandacht op moedertaalonderwijs en de mensen en organisaties die zich hiervoor inzetten. De vragen waren niet altijd even makkelijk, zoals je kunt zien in de onderstaande afbeeldingen. De winnaars gingen naar huis met een cadeaupakket aangeboden door Eindelyk, een cadeauwinkel met specialiteiten uit Eindhoven.

Lantern gelanceerd!

Daarnaast stond de avond in het teken van de lancering van Lantern, het nieuwe jaarlijkse magazine van HLE Network. Met de lancering van dit magazine zetten we een belangrijke stap in het vergroten van de zichtbaarheid van moedertaalonderwijs. Ieder weekend volgen meer dan 1.000 kinderen in de regio Eindhoven les in hun moedertaal en cultuur, maar over dit onderwijs is nog relatief weinig bekend. Met Lantern geven we de mensen achter deze programma's een stem en brengen we hun verhalen, ervaringen en kennis onder de aandacht van een breder publiek. Het eerste nummer van Lantern is nu online te lezen.

Lesbenodigdheden

Dit was het derde jaar op rij dat we elk moedertaalprogramma binnen ons netwerk een doos met handige lesmaterialen konden schenken. Dit jaar bevatte de doos ook meer knutselmaterialen en taalstimulerende spelletjes, zoals Story Cubes Actions en Dobble, die kinderen uitnodigen om met elkaar in gesprek te gaan en hun woordenschat spelenderwijs uit te breiden.

Ruimte maken in de praktijk

Sinds 2019 is de HLE Network Night een jaarlijks ontmoetingsmoment voor iedereen die zich in deze regio bezighoudt met moedertaalonderwijs. De gesprekken van dit jaar onderstreepten een eenvoudige maar belangrijke boodschap: ruimte maken voor meertaligheid vraagt om meer dan kinderen aanmoedigen om hun moedertalen te gebruiken in het reguliere onderwijs.

Het betekent ook dat we het werk van taalinitiatieven uit de gemeenschap erkennen, leren van bestaande initiatieven en praktische oplossingen zoeken voor de uitdagingen waar docenten tegenaan lopen. De beschikbaarheid van geschikte lesruimtes is een concreet voorbeeld van een vraagstuk waarbij lokale samenwerking echt verschil kan maken. We hopen dat de gesprekken tijdens deze editie leiden tot nieuwe contacten en concrete stappen om meer ruimte te creëren voor moedertalen én voor de mensen die ze onderwijzen.